Έθιμα από όλο το κόσμο

Τι είναι ο τέλειος γάμος? Υπάρχουν πάρα πολλοί τρόποι οργάνωσης ενός γάμου. Είτε αυτό σημαίνει ότι θα απευθυνθείτε σε κάποιο γραφείο διοργάνωσης, είτε ότι θα προσπαθήσετε μέσα από αμέτρητες λίστες που θα βρείτε στο διαδίκτυο, να οργανώσετε τον γάμο μόνοι σας. Τις περισσότερες φορές οι λίστες αυτές αλλά και οι διοργανωτές παρέχουν μεγάλη βοήθεια και συμβάλουν στην μείωση του άγχους που προκαλείτε από τις ετοιμασίες. Πολλές φορές όμως παρασυρόμαστε από όλες αυτές τις καινούργιες και διαφορετικές ιδέες και καταλήγουμε στην οργάνωση ενός απρόσωπου γάμου. Ενός γάμου που δεν αντιπροσωπεύει τις πολιτισμικές και θρησκευτικές παραδόσεις, οι οποίες για πολλά ζευγάρια είναι σημαντικές. Είναι ωραίο να διατηρούμε τις παραδόσεις των προγόνων μας, ή έστω να εισάγουμε στοιχεία τους και στην δική μας γαμήλια τελετή. Με αυτόν τον τρόπο μοιραζόμαστε κάτι προσωπικό με τους καλεσμένους μας αλλά και κάνουμε ένα όμορφο αφιέρωμα στις οικογένειες μας.

Έτσι λοιπόν στο άρθρο που ακολουθεί θα δούμε κάποια από τα πιο γνωστά και σημαντικά έθιμα που έχουν διασωθεί από όλο τον κόσμο και που πολλές φορές μοιάζουν με τα δικά μας.

H καλτσοδέτα

Ένα έθιμο που έχει τις ρίζες του στην Γαλλία του 14ου αιώνα. Σε ορισμένα μέρη της Ευρώπης οι καλεσμένοι πίστευαν ότι το να έχουν ένα κομμάτι από το νυφικό θα τους έφερνε καλή τύχη. Έτσι λοιπόν καταλήγανε να καταστρέφουν το νυφικό φόρεμα κόβοντας συνεχώς κομμάτια από αυτό. Προφανώς αυτή η παράδοση ενοχλούσε την νύφη, η οποία άρχισε να πετάει διάφορα αντικείμενα του γάμου της στους καλεσμένους. Η καλτσοδέτα είναι ένα από αυτά. Κάπως έτσι ξεκίνησε το έθιμο με το πέταγμα της καλτσοδέτας, την οποία στην αρχή πετούσε η ίδια η νύφη. Αυτό όμως μερικές φορές δημιουργούσε πρόβλημα, γιατί όταν οι άντρες μεθούσαν, γινόντουσαν ανυπόμονοι και προσπαθούσαν να αφαιρέσουν μόνοι τους την καλτσοδέτα, νωρίτερα από ότι έπρεπε. Έτσι λοιπόν το έθιμο τροποποιήθηκε και θέλει την νύφη να κάθετε σε μια καρέκλα και τον γαμπρό να αφαιρεί την καλτσοδέτα από το πόδι της, μερικές φορές με τα δόντια του, αλλά το πιο σωστό είναι να χρησιμοποιεί τα χέρια του. Με την αλλαγή αυτή η νύφη άρχισε να πετάει στις ανύπαντρες φίλες της την γαμήλια ανθοδέσμη. Στη συνέχεια ο γαμπρός πετούσε την καλτσοδέτα στους ανύπαντρους φίλους του. Ο άντρας που θα έπιανε την καλτσοδέτα, την φορούσε στο πόδι της γυναίκας που είχε πιάσει την ανθοδέσμη. Εκείνοι που θα πιάνανε τα δύο αυτά αντικείμενα, λέγεται ότι θα ήταν οι επόμενοι που θα παντρευτούν. Μερικοί λαοί πιστεύουν ότι θα παντρευτούν ο ένας τον άλλον.

Στην Βόρεια Αμερική, η νύφη φοράει δύο καλτσοδέτες. Την μια για να την κρατήσει σαν ενθύμιο, την οποία αφαιρεί από το πόδι της ο σύζυγός της στο ταξίδι του μέλιτος και την δεύτερη για να την πετάξει όπως ορίζει η παράδοση.
Στους αρχαίους χρόνους η καλτσοδέτα αντιπροσώπευε την αγνότητα της γυναίκας. Όταν λοιπόν ο γαμπρός αφαιρούσε την καλτσοδέτα, αυτό σήμαινε την παραίτηση της νύφης από την παρθενιά της.

Ένα παλιό αγγλικό έθιμο ήθελε τους καλεσμένους να μπαίνουν κρυφά στο δωμάτιο του ζευγαριού, να μαζεύουν από το πάτωμα τις κάλτσες τους και να τις πετάνε στο ζευγάρι. Όποιος πετύχαινε τον γαμπρό ή την νύφη στην μύτη, θα ήταν και ο επόμενος που θα παντρευόταν.

Πολλές παραδόσεις με την γαμήλια καλτσοδέτα έχουν διατηρηθεί μέσα στα χρόνια, οι οποίες εξακολουθούν να γίνονται κανόνες της εθιμοτυπίας σήμερα.

Τα παπούτσια της νύφης

Είναι πολύ συνηθισμένο στις μέρες μας να ξεκινάμε τους εορτασμούς ενός γάμου μια εβδομάδα πριν και σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, ακόμη και ένα μήνα πριν την ημερομηνία που θα πραγματοποιηθεί το μυστήριο. Κατά την διάρκεια αυτών των εορτασμών οι καλεσμένοι επισκέπτονται το πατρικό σπίτι της νύφης και του γαμπρού αντίστοιχα, για να ευχηθούν στο μελλοντικό ζευγάρι αλλά και για να τους δώσουν τα δώρα τους. Στη συνέχεια η νύφη ή ο γαμπρός κερνάνε τους επισκέπτες τους κουφέτα και φυσικά ακολουθεί πολύ φαγητό, ποτό και χορός μέχρι το πρωί.

Στην Αρμενία, η γαμήλια γιορτή ξεκινάει το βράδυ πριν από τον γάμο, όταν η οικογένεια του γαμπρού πηγαίνει στην οικογένεια της νύφης, μέσα σε όμορφα στολισμένα κουτιά, το πέπλο, τα παπούτσια της, σοκολάτες, κονιάκ, κάποιο άρωμα και λουλούδια. Το πατρικό της νύφης είναι στολισμένο, με παρόμοιο τρόπο που και στην Ελλάδα είναι αντίστοιχα στολισμένα τα σπίτια του γαμπρού αλλά και της νύφης. Και φυσικά και εκεί όπως και στην δική μας παράδοση, υπάρχει άφθονο φαγητό και γλυκά. Πριν την τελετή ο αδερφός της νύφης τοποθετεί χρήματα στο παπούτσι της για καλή τύχη και στη συνέχεια τοποθετεί το παπούτσι στο πόδι της. Ακριβώς όπως και σύμφωνα με την παράδοσή μας, κάνουν οι ανύπαντροι φίλοι του γαμπρού (οι λεγόμενοι μπράτιμοι), στο σπίτι της νύφης λίγο πριν τον γάμο. Και φυσικά δεν θα μπορούσε να λείπει και το πολύ διασκεδαστικό έθιμο, που θέλει την νύφη να γράφει στη σόλα του παπουτσιού της, τα ονόματα από τις ανύπαντρες φίλες της. Τα ονόματα που θα σβηστούν μέχρι το τέλος του μυστηρίου, θα είναι τα ονόματα των κοριτσιών που θα παντρευτούν στη συνέχεια.

Τα κουφέτα

Τα κουφέτα είναι αναπόσπαστο κομμάτι ενός γάμου. Έχουν τις ρίζες τους στην αρχαία Ελλάδα. Συγκεκριμένα συνήθιζαν να ανακατεύουν αμύγδαλα και αργότερα καρύδια με μέλι, τα οποία συμβόλιζαν την γονιμότητα, αλλά και τις κοινές χαρές και λύπες που θα περάσει το ζευγάρι. Πολύ αργότερα στην Γαλλία τον 13ο αιώνα πρόσφεραν στους καλεσμένους αμύγδαλα με επικάλυψη ζάχαρης. Τα γνωστά σε όλους μας κουφέτα. Έθιμο που διατηρείτε μέχρι σήμερα. Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας αντί για την παραδοσιακή μπομπονιέρα, μοιράζετε από ένα βαζάκι με μέλι και καρύδια στους καλεσμένους. Όσον αφορά τον αριθμό των κουφέτων, πιστεύεται ότι θα πρέπει να είναι μονός. Αυτό συμβολίζει το αδιαίρετο του ζευγαριού και ότι τίποτα και κανένας δεν μπορεί να τους χωρίσει, παρά μόνο ο θάνατος.

Το πέπλο

Στις μουσουλμανικές χώρες η νύφη είναι αναγκασμένη να κρύβει το πρόσωπο της ακόμη και μετά τον γάμο της, με τον λεγόμενο φερετζέ. Στην Ευρώπη, η έννοια του πέπλου είναι τελείως διαφορετική. Συμβολίζει την αγνότητα, την αθωότητα και την σεμνότητα της γυναίκας που παντρεύεται. Σε ένα μικρό βαθμό εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να διατηρεί την έννοια αυτή. Γι αυτό και σε μερικές χώρες, πέπλο μπορεί να φορέσει μόνο μια γυναίκα που παντρεύεται για πρώτη φορά. Στην Αρμενία πριν η νύφη φορέσει το πέπλο της, το γυρίζει γύρω από τα κεφάλια των γυναικών που βρίσκονται στο δωμάτιο της, για να τους φέρει τύχη στην εύρεση ενός καλού συζύγου. Στην συνέχεια μια παντρεμένη γυναίκα, με ευτυχισμένο γάμο, τοποθετεί το πέπλο στο κεφάλι της νύφης, για να της φέρει τύχη στον γάμο της. "May you grow οld on one pillow". Είναι μια συνηθισμένη πρόποση που συναντάτε συχνά στους αρμένικους γάμους. Η παραδοσιακή Αρμένια νύφη, φοράει ένα κόκκινο μεταξωτό φόρεμα και στο κεφάλι της ένα κομμάτι χαρτιού, σε σχήμα φτερών, το οποίο είναι καλυμμένο με πούπουλα που παίζει το ρόλο του πέπλου.

Το ρύζι

Μετά την τελετή, οι παράνυμφοι σχηματίζουν έναν διάδρομο στεκούμενοι σε μια γραμμή δεξιά και αριστερά, έτσι ώστε να περάσουν από τον διάδρομο αυτό οι νεόνυμφοι. Ταυτόχρονα πετάνε στον αέρα λουλούδια , όπως η Ελληνική παράδοση θέλει να κάνουμε με το ρύζι, και απελευθερώνουν ένα ζευγάρι περιστεριών, ενώ οι καλεσμένοι πετάνε κέρματα στους νεόνυμφους. Με τον τρόπο αυτό συμβολίζετε η αγάπη και η ευτυχία του ζευγαριού.

Δημοσιεύθηκε στις 16/02/2015 από την φωτογράφο Ελένη Χατζή